Ազգը, որպես հասարակական կատեգորիա, պետք է հասկանալ ոչ թե պետական կառույցի կամ աշխարհաքաղաքական հարաբերությունների շրջանակներում, այլ որպես հավաքական գիտակցություն, որը ձևավորվում է ընդհանուր արժեքների, հավատալիքների և նորմերի հիման վրա։ Այս հիմքը գոյություն ունի անհատական մտքերից և ցանկություններից անկախ։
Սոցիոլոգիայի հիմնադիր Էմիլ Դյուրկհեյմի տեսության համաձայն, հասարակությունը նախ և առաջ բարոյական իրականություն է։ Եթե հասարակության անդամները կորցնեն ընդհանուր բարոյական արժեքների հանդեպ հարգանքը, ապա այն կամարտում է անհատների անհամաչափ խմբի։
Մաքս Վեբերը նույնպես ընդգծում է, որ ազգը մարդկանց խումբ է, որը միավորված է ոչ թե ֆիզիկական կամ աշխարհագրական հատկանիշների (արյուն, լեզու, տարածք), այլ ընդհանուր ճակատագրի հավատով։
Բենեդիկտ Անդերսոնի «Երևակայական Հանրություններ» աշխատության մեջ ներկայացված գաղափարը ևս կարևոր է։ Ազգը երևակայական համայնք է, որտեղ մարդիկ, թեև երբեք չեն ճանաչում իրենց ազգակիցների մեծ մասին, մտովի կապ են զգում նրանց հետ։
Այս տեսողական անկյունից դիտարկելիս, երբ փորձում են ազգն ու պետությունը բացատրել միայն ռացիոնալ տերմիններով՝ պետության գործառույթը որպես «լավ ապրելու միջոց» կամ Հայրենիքի սահմանները որպես «միջազգային պայմանագրեր», ապա քանդվում է այն զգայական հիմքը, որի առկայության դեպքում է հնարավոր ազգի և պետության գոյությունը։
Այս համատեքստում, ութ տարի Հայաստանը ղեկավարող իշխանության ամենամեծ վնասը, ըստ իմ կարծիքի, բարոյականության համակարգի քայքայումն էր։ Սա դրսևորվեց բոլոր գրված և չգրված սոցիալական նորմերի, ազգային արժեքների և հասարակական հաստատությունների՝ Եկեղեցու, դատարանների, պետական ինստիտուտների, նույնիսկ ինքնիշխանության հասկացության, անտեսումով։ Պետական քաղաքականության հիմքում սուտի և մանիպուլյացիաների դրվելը, ինչպես նաև մարդկանց վախի և անվստահության վրա հիմնված կառավարման մեթոդները, ոչ միայն քայքայեցին հասարակական հոգին, այլև ստեղծեցին անցանկալի երևույթներ, որոնք վտանգում են երկրի ապագան։
Այսպիսով, հիմնական խնդիրը այսօր ոչ թե ռազմավարական կամ տնտեսական բարձրակետեր գտնելն է, այլ այն ռեֆլեկսիան՝ ինքնաքննադատությունը, որը թույլ կտա հասկանալ, թե ինչու և ինչպես ստացվեց այս իրավիճակը, և ինչ ռազմավարական հետևություններ պետք է անել՝ ապագայի համար։
Այս մտքերը հիմնված են «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Ստեփան Դանիելյանի հրապարակային հայտարարությունների վրա։
