Հայաստանը պետք է իրականացնի խոշոր տնտեսական և ենթակառուցվածքային նախագծեր

Հայաստանին անհրաժեշտ են խոշոր նախագծեր, որոնք կօգնեն վերակառուցել և հզորացնել մեր երկրի տնտեսական ներուժը, կմեծացնեն տնտեսական և հաղորդակցային կարողությունները, նոր թափ կհաղորդեն մեր տնտեսական զարգացմանը, էապես կմեծացնեն մեր երկրի տարածաշրջանային դերակատարումը և մեր տնտեսական ու ազգային անվտանգության աստիճանը։ Այս նախագծերը թույլ են տալիս ստեղծել նոր կարողություններ, բարձրացնել երկրի տնտեսական դինամիզմը և բեկում մտցնել երկրի տնտեսական կյանքում՝ ապահովելով բարեկեցության նոր մակարդակ։

Խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերը կարող են Հայաստանին ապահովել մի շարք առավելություններ, այդ թվում՝

1. Դիմացկունություն՝ նվազեցնելով մեր երկրի խոցելիությունը։
2. Տնտեսական աճ՝ խոշորածավալ նախագծերի մուլտիպլիկատիվ ազդեցության տեսքով։
3. Աշխարհաքաղաքական ճկունություն՝ ընդլայնելով արտաքին կապերը։
4. Զարգացման համաչափություն՝ զարգացնելով կյանքը Երևանից դուրս։
5. Միջազգային կերպարի փոփոխություն՝ Հայաստանը վերածելով որոշումներ կայացնող գործընկերոջ։

Ռազմավարական նախագծեր

Այս տեսլականի իրագործումը պահանջում է կենտրոնանալ մի քանի հիմնարար ռազմավարական ուղղությունների վրա։

1. Էներգետիկ և արդյունաբերական ինքնաբավություն

Սա ներառում է ժամանակակից տեխնոլոգիական հագեցվածությամբ նոր ատոմակայանի կառուցում, ինչպես նաև պղնձի ձուլման և ծծմբաթթվի օգտահանման գործարանների, մետաղական հումքի վերամշակող արդյունաբերության արդիականացում։ Կարևոր է նաև ստեղծել ռադիոդեղագործական և միջուկային բժշկության կենտրոն, ինչպես նաև արդիականացնել արտադրական ենթակառուցվածքները՝ էլեկտրական բաշխիչ ցանցերը, ջրամատակարարումը և ջրահեռացումը, ինչպես նաև հաղորդակցական ցանցերը։

2. Հյուսիս-Հարավ մայրուղու և երկաթուղու զարգացում

Հայաստանը պետք է դառնա Պարսից ծոց-Սև ծով ժամանակակից միջանցք։ Այս նպատակը կնպաստի ավարտել Հյուսիս-Հարավ մայրուղին և կառուցել նոր երկաթուղիներ, այդ թվում՝ Իրան-Հայաստանը, որը կինտեգրվի տարածաշրջանային այլ նախագծերի մեջ։ Կարևոր է նաև վերականգնել և վերակառուցել հին երթուղիները՝ Կարս-Գյումրի, Երևան-Երասխ-Ջուլֆա և Երևան-Իջևան-սահման։

3. Սյունիքի տրանսպորտային և էներգետիկ հանգույց

Սյունիքը պետք է վերածվի ռազմավարական կենտրոն՝ նոր գազատարեր, ջրատարեր, էլեկտրահաղորդման գծեր, ինտերնետային մալուխներ, թունելներ և ճանապարհներ, ինչպես նաև տարածաշրջանային լոգիստիկ կենտրոն։

4. Զվարթնոցի օդանավակայանի զարգացում

Զվարթնոցի օդանավակայանը պետք է ընդլայնվի և դառնա տարածաշրջանային հանգույց՝ Եվրոպայից Ասիա օդային փոխադրումների համար։ Կարևոր է նաև կառուցել Երևան – օդանավակայան – Զվարթնոցի տաճար – Վաղարշապատ նոր արագընթաց երկաթուղային գիծ։

5. Տարածաշրջանային զարգացման և քաղաքային միջավայրի բարելավում

Այս նպատակը կնպաստի թեթևացնել Երևանի գերբեռնվածությունը և զարգացնել մարզերը։ Դրա համար անհրաժեշտ է պետական հաստատությունների տեղափոխում այլ քաղաքներ, ինչպես նաև Էջմիածին և օդանավակայան կապող արագընթաց երկաթուղու կառուցում։ Կարևոր է նաև Դիլիջանի զարգացումը՝ որպես կրթական, մշակութային, զբոսաշրջային և բնապահպանական կենտրոն։

Անհրաժեշտ պայմաններ

Այս մեգանախագծերի հաջող իրականացման համար անհրաժեշտ է ապահովել մի քանի պայմաններ․

Պետական պարտքի արդյունավետ կառավարում․ պետական պարտքը պետք է լինի զարգացման գործիք, ոչ թե բեռ։
Պետական-մասնավոր գործընկերություն (ՊՄԳ)․ անհրաժեշտ է ժամանակակից մոդել, որը կգրավի մասնավոր, սփյուռքի և միջազգային կապիտալ։
Օրենքի գերակայություն և սեփականության իրավունքների պաշտպանություն․ ներդրողները պետք է գործեն իրավական կանխատեսելիության պայմաններում։
Մրցակցային և բաց բիզնես միջավայր․ մրցակցությունը նվազեցնում է ծախսերը և բարելավում ենթակառուցվածքների որակը։
Մասնագիտական անձնակազմ և բարձրորակ կառավարում․ անհրաժեշտ է մասնագիտական վերապատրաստման ծրագրեր և սփյուռքի ներուժի օգտագործում։

Այս մեգանախագծերը կարող են կառուցել դիմադրողականություն, ստեղծել նոր տնտեսական մասշտաբ, ամրապնդել երկրի դիրքերը և բացել ապագա զարգացման ուղիներ՝ դառնալով նոր դիվանագիտության, ներդրումների և ազգ