2026 թվականի սկզբին ոսկու և արծաթի գները գրանցել են իրենց պատմության մեջ առաջին անգամ գրանցված նոր ռեկորդային բարձրակետեր։ Ոսկու գինը մեկ ունցիայի համար առաջին անգամ գերազանցել է 4,600 դոլարը, իսկ արծաթի գները նույնպես նոր ռեկորդներ են սահմանել։
Արծաթի գների կտրուկ աճը հատկապես զգալի է։ Օրինակ, Comex բորսայի մարտ ամսվա արծաթի ֆյուչերսները աճել են 6.53%-ով՝ հասնելով 84.52 դոլարի մեկ ունցիայի համար։
Այս թանկարժեք մետաղների գների կտրուկ բարձրացումը պայմանավորված է մի շարք գործոններով, որոնցից առավել ուշագրավ են հետևյալները․
1. Կապիտալի պաշտպանության միջոց
Ոսկին և արծաթը դասվում են ավանդական ակտիվների շարքին, որոնք աշխարհաքաղաքական և տնտեսական անկայունության պայմաններում համարվում են կապիտալի պաշտպանության հուսալի միջոց։
2. Կառավարական ճնշումների հակադրությունը
Ոսկու և արծաթի գների աճի հիմնական թրիգերներից մեկը ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի (ԴՊՀ) նախագահ Ջերոմ Փաուելի դեմ սկսված քրեական հետաքննությունն է։ Կոլումբիայի շրջանի դատախազությունը հետաքննում է, թե արդյոք նախագահ Դոնալդ Թրամփը ճնշում է գործադրել Փաուելի վրա՝ նրան պարտադրելու տոկոսադրույքները կտրուկ իջեցնել։ Այս իրադարձությունը ստեղծել է ֆինանսական շուկաներում անորոշություն և ավելացրել ոսկու և արծաթի նկատմամբ պահանջարկը։
3. Իրանում տեղի ունեցած իրադարձությունները
Իրանում բողոքի ցույցերի մասին լուրերը նույնպես ազդել են թանկարժեք մետաղների գների վրա։ Շուկաները դիտարկում են այս իրադարձությունները որպես աշխարհաքաղաքական ռիսկի աղբյուր, ինչը նպաստում է ոսկու և արծաթի նկատմամբ վստահության աճին։
4. Պահանջարկի և առաջարկի անհավասարակշռությունը
Ըստ BMI-ի՝ Fitch Solutions Inc.-ի, այս տարի արծաթի պահանջարկը զգալիորեն գերազանցում է առաջարկը։ Այս անհավասարակշռությունը նույնպես հանգեցրել է գների բարձրացման։
5. Շեղում իրական և թղթային տնտեսությունների միջև
Փորձագետները նշում են, որ արծաթի գնի աճը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ ֆիզիկական արծաթի ծավալները չեն համապատասխանում բորսայական արծաթի արժեթղթերի քանակին։ Սա ցույց է տալիս իրական և թղթային տնտեսությունների միջև աճող շեղումը։
Այս գործոնների համադրությունը հանգեցրել է այն իրավիճակի, երբ 2025 թվականի վերջին ոսկու գները բարձրացել են 64.4%-ով, իսկ արծաթի գները՝ 141.4%-ով։
