Վերջին շաբաթներին աշխարհի ուշադրությունը կենտրոնացած է Իրանի հետ բանակցությունների շուրջ, որոնք, թվում է, ավելի են խորացնում ոչ միայն տարածաշրջանային, այլև ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքական դրաման։
Ինքնամտորեն, զարմացած եմ նրանով, թե ինչպես է Թրամփի վարչակազմի մոտեցումը Իրանի նկատմամբ փոխվել՝ սկսած ագրեսիվ քաղաքականությունից մինչև հրադադարի ձգտում։ Ինքնին, ապրիլի 10-ին Իսլամաբադում պետք է սկսվեն ուղիղ բանակցություններ, որոնք ղեկավարելու է ԱՄՆ-ի փոխնախագահ Վենսը։
Այս իրադարձությունների ֆոնին հիշվում է նախագահ Թրամփի առաջին ժամկետի ընթացքում ազգային անվտանգության խորհրդականի պաշտոնը զբաղեցրած գեներալ-լեյտենանտ Մաքմասթերի հայտարարությունը, որի համաձայն՝ գլխավոր խնդիրը պետք է լիներ Իրանի ազդեցության տարածման կանխումը։
Պրոֆեսոր Ռոբերտ Փեյփը, Չիկագոյի համալսարանի անվտանգության փորձագետը, այս նախնական համաձայնությունն անվանել է «Միացյալ Նահանգների համար հսկայական ռազմավարական պարտություն», որը, նրա խոսքով, «Վիետնամի պատերազմից ի վեր ամենամեծ կորուստն է»։
Պարզվում է, ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի հետ հրադադարի ձգտումը ծնվել է շաբաթներ առաջ, երբ Թրամփի վարչակազմը գաղտնի կերպով պնդում էր հրադադարի մասին՝ հույս ունենալով թեթևացնել Հորմուզի նեղուցի վրա Իրանի վերահսկողության հետևանքով առաջացած տնտեսական բեռը։ Ըստ Financial Times պարբերականի՝ Թրամփը մարտի 21-ից ի վեր հրադադար էր խնդրում իրանցիներից, սակայն վերջիններս կտրականապես մերժում էին այդ առաջարկները։
Այս մերժումը, սակայն, փոխվեց միայն երբ Չինաստանի կողմից ցանկալի ճնշումը հասավ իրանական կողմին։ Թվում է, որ Չինաստանը, հավանաբար, Թրամփի այցից առաջ, ցանկանում էր ապահովել, որ ամերիկյան բանակցային ակցիաները լինեն հնարավոր։
Այս ամենի արդյունքում, ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքական դաշտում տեղի է ունեցել զգալի փոփոխություն։ Կարելի է նկատել, որ Թրամփի դիրքերը թուլացել են ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ դուրս։ Նրա պատերազմին իր դաշնակիցներից ոմանք չաջակցեցին, նույնիսկ տարածաշրջանի ԱՄՆ-ի դաշնակիցները, որոնք դարձան իրանական հարվածների թիրախ։ ԱՄՆ-ին չհաջողվեց Իրանում օգտագործել այդ երկրի 5-րդ շարասյունը, և նույնիսկ Իրանի քաղաքական ռեժիմն այդպես էլ մնաց անկոտրում՝ չնայած իրանական ղեկավարության գրեթե բոլոր առանցքային անդամների սպանությանը։
Այս իրադարձությունների հետևանքով ԱՄՆ-ում մեկ գալոն բենզինի գինը սկսեց տատանվել 4-6 դոլարի սահմաններում, ինչը լուրջ դժգոհություն առաջացրեց ամերիկյան ժողովրդի շրջանում։ Թրամփին նույնիսկ չաջակցեցին իր հավատարիմ հանրապետական գործիչները, որոնք նախագահական ընտրություններում նրան էին աջակցում։
